Thermostaatkraan afstellen

Komt je douchewater niet lekker op temperatuur of schommelt het? Met een goede afstelling staat je thermostaatkraan in een paar minuten weer op de juiste 38°C. In deze gids lees je precies wanneer en hoe je kalibreert, wat je kunt checken bij lauw of te heet water en welke onderdelen je eventueel moet reinigen of vervangen. De stappen gelden voor de meeste merken en modellen thermostatische douchekranen en thermostatische badkranen, inclusief inbouwvarianten.

Snel je thermostaatkraan kalibreren op 38°C

Kalibreren is nodig als de markering op de knop niet overeenkomt met de werkelijke watertemperatuur, bijvoorbeeld na montage of onderhoud. Zo stel je de temperatuur nauwkeurig in:

• Laat de kraan opwarmen Zet de kraan enkele minuten op 38°C zodat de temperatuur stabiliseert.
• Meet met een thermometer Houd een (keuken)thermometer in de waterstraal.
• Verwijder de temperatuurdop Trek de kap/knop voorzichtig los zodat je bij de kalibreerring komt.
• Corrigeer de ring Draai de ring of knop tot het water exact 38°C is.
• Plaats de begrenzer Zet de 38°C-veiligheidsstop weer op zijn plek.
• Test koud en warm Draai een paar keer door het bereik en controleer opnieuw 38°C.

Let op: volg altijd de handleiding van jouw merk en model. De procedure is vergelijkbaar voor Grohe, Hansgrohe, Hotbath, Ideal Standard, Aquavive, Tiger en Venlo.

De meest voorkomende oorzaken van een verkeerde temperatuur

Een thermostaatkraan die te koud, te heet of wisselend water geeft, is meestal te herleiden tot een paar oorzaken. Dit zijn de belangrijkste met de snelste acties:

• Verkeerde kalibratie Markering en werkelijke temperatuur komen niet overeen. Actie: opnieuw afstellen op 38°C met een thermometer.
• Vuil of kalk Filters, zeefjes of thermostatisch element zijn vervuild. Actie: reinigen en ontkalken.
• Warm/koud omgewisseld Aansluitingen of inbouwbox omgedraaid. Actie: controleer aanvoer; warm hoort links, koud rechts.
• Drukverschil Te groot verschil in waterdruk of debiet tussen warm en koud. Actie: reduceer debiet aan de dominante zijde of optimaliseer installatie.
• Defect onderdeel Versleten thermostatisch binnenwerk of keerkleppen die lekken. Actie: vervangen van het betreffende onderdeel.

Praktische checks: meten, reinigen en resetten

1. Meet de uitgangstemperatuur Laat de douche lopen en meet de temperatuur op de 38°C-stand. Afwijking? Kalibreer.
2. Reinig filters en zeefjes Sluit de wateraanvoer via de hoekstopkranen, haal de filters bij de inlaat los en spoel/ontkalk ze.
3. Ontkalk sproeiers Een verstopt douchekop- of handdouchezeefje verstoort de mengverhouding. Ontkalk of vervang.
4. Controleer de begrenzer Een verkeerd geplaatste 38°C-stop beperkt het draaibereik. Zet deze correct terug.
5. Reset/kalibreer opnieuw Na reiniging nogmaals 38°C instellen en testen in verschillende standen.

Leidingwerk en waterdruk: zo beïnvloeden ze de thermostaat

Thermostaatkranen mengen warm en koud water op basis van temperatuur en druk. Als de druk of het debiet aan één zijde aanzienlijk afwijkt, kan de kraan niet stabiel regelen. Dit speelt vooral bij combiketels, lange leidingen of gelijktijdig watergebruik. Bij regendouches met thermostaatkraan is voldoende doorstroming extra belangrijk voor comfort.

• Balans in debiet Zorg dat warm en koud vergelijkbare doorstroming hebben. Te weinig warm water (lange leiding, lage ketelcapaciteit) geeft lauw water.
• Gelijktijdig gebruik Een doorspoelende wc of openstaande kraan verlaagt de druk. Test bij voorkeur met alle andere aftappunten dicht.
• Terugslagkleppen Slecht sluitende keerkleppen laten koud water terugduwen naar warm, wat de temperatuur drukt. Controleer en vervang indien nodig.
• Inbouwsituatie Bij inbouw douchekranen (bijv. Grohe Rapido) is correcte aansluiting en spoelen cruciaal. Spoel leidingen altijd vóór montage en plaats filters schoon.

Onderdelen die je kunt controleren of vervangen

• Thermostatisch element Stuurt de mengverhouding op temperatuur. Bij traag of onstabiel reageren: reinigen of vervangen.
• Keerkleppen Voorkomen terugstroming. Bij lekkage of slijtage: vervangen om drukverstoringen te voorkomen.
• Temperatuurbegrenzer De 38°C-stop. Zet correct terug na kalibratie; controleer op beschadiging.
• O-ringen en afdichtingen Versleten ringen beïnvloeden interne stroming. Vervang bij lekkage of slijtage.
• Zeefjes/filters Regelmatig reinigen tegen vuil en kalk, zeker na werkzaamheden aan de installatie.

Snelle diagnose met afsluiters

Met een korte test kun je drukproblemen opsporen. Sluit de koudwaterafsluiter bij de kraan of in de buurt iets verder, en test of de douche warmer en stabieler wordt. Verbetert dit de temperatuur, dan was de koudwaterdruk waarschijnlijk te dominant. Stel vervolgens het debiet in met servicekranen of reduceer aan de dominante zijde, in plaats van structureel afsluiters half dicht te laten. Zet afsluiters na testen altijd terug in de oorspronkelijke stand.

Veelgestelde vragen

Waarom wordt mijn thermostaatkraan niet warm genoeg?

De meest voorkomende oorzaken zijn een verkeerde kalibratie, te weinig warmwaterdebiet (lange leiding, lage ketelcapaciteit), vervuilde filters of lekkende keerkleppen. Begin met meten en kalibreren op 38°C. Reinig daarna filters en sproeiers, en test opnieuw. Wordt het alleen lauw wanneer elders water wordt gebruikt, dan is de drukbalans de boosdoener. In dat geval helpt het om debiet aan de koude zijde iets te knijpen of de installatie te optimaliseren. Blijft het probleem bestaan, controleer het thermostatisch element en overweeg vervanging.

Hoe stel ik mijn douche thermostaat in?

Laat de douche opwarmen, meet de temperatuur bij de 38°C-stand, verwijder de temperatuurdop, corrigeer de positie van de kalibreerring tot het water exact 38°C is en plaats de 38°C-begrenzer terug. Test daarna meerdere standen. Raadpleeg de handleiding van jouw merk voor de precieze positie van ring en begrenzer.

Hoe weet ik of mijn thermostaatkraan kapot is?

Tekenen zijn grote temperatuurschommelingen zonder andere oorzaken, geen reactie op kalibratie, vastgelopen of zeer stroef draaiende knop, of een kraan die alleen koud of heet geeft. Sluit uit dat filters, sproeiers en keerkleppen het probleem veroorzaken. Reageert de kraan nog steeds traag of onvoorspelbaar, dan is het thermostatisch binnenwerk waarschijnlijk versleten. Vervangen is dan de beste oplossing.

Is dit hetzelfde als een radiator-thermostaatknop afstellen?

Nee. Een douche thermostaatkraan mengt warm en koud water op temperatuur, terwijl een radiator-thermostaatknop de kamertemperatuur regelt via de waterdoorstroming in je cv-radiator. De stappen in dit artikel zijn specifiek voor een thermostatische douche- of badkraan.

Nieuwe kraan nodig of toe aan een upgrade? Bij Voordelig Design Sanitair vind je thermostatische douche- en badkranen met 38°C-veiligheidsstop in mat zwart, mat goud, gunmetal, koper, volledig RVS en chroom. Gemaakt van RVS 304 met duurzame PVD-coating en 5 jaar garantie. Bekijk het aanbod: thermostatische badkranen.